โดยสรุปสาระสำคัญ ปัญหาอุปสรรค/ผลกระทบ และข้อเสนอแนะที่เกี่ยวข้องกับเรื่องดังกล่าวได้ ดังนี้

สาระสำคัญ

นพ. สุรวิทย์ คนสมบูรณ์ รมช.กระทรวงสาธารณสุข (สธ.) กล่าว กรณีการระบาดของโรค มือ เท้า ปาก สายพันธุ์รุนแรงในประเทศกัมพูชา และทำให้มีเด็กกัมพูชาเสียชีวิตไปแล้วราว 60 คนว่า สธ. ได้แจ้ง ให้สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) และสำนักงานป้องกันควบคุมโรค (สคร.) ทั่วประเทศติดตามสถานการณ์ของโรคอย่างใกล้ชิด ว่ามีคนไข้จากโรคดังกล่าวที่เกิดจากเชื้อสายพันธุ์เดียวกับผู้ป่วยในกัมพูชาหรือไม่ เบื้องต้น ยังไม่มีรายงานการแพร่ระบาดของเชื้อดังกล่าวในประเทศไทย อย่างไรก็ตาม หากมีการระบาด สธ.พร้อมส่งเจ้าหน้าที่ เข้าดำเนินการควบคุมโรคทันที (ข่าวสด, สยามรัฐ, ไทยรัฐ, โพสต์ทูเดย์)

นพ. พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ อธิบดีกรมควบคุมโรค สธ. กล่าวว่า โรคมือ เท้า ปาก ที่ส่งผลให้ มีผู้ป่วยในประเทศกัมพูชาเสียชีวิตราว 60 คน เป็นเชื้อ Enterovirus 71 ( EV –71) ซึ่งเป็นเชื้อสายพันธุ์ที่เมื่อป่วย แล้วจะมีอาการรุนแรง สำหรับในประเทศไทยเมื่อปี 2554 มีผู้เสียชีวิตจากโรคมือ เท้า ปากที่เกิดจากเชื้อสายพันธุ์นี้ จำนวน 6 คน ซึ่งผู้ป่วยโรคมือ เท้า ปาก ในประเทศไทยส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อ Coxsackievirus A 16 โดยตั้งแต่ ต้นปี 2555–ปัจจุบัน มีผู้ป่วยราว 10,813 คน แต่ไม่มีรายงานผู้เสียชีวิต (ข่าวสด, สยามรัฐ, ไทยรัฐ, โพสต์ทูเดย์)

องค์การอนามัยโลก ( WHO ) พร้อมด้วยกระทรวงสาธารณสุขของกัมพูชา เปิดเผยผลการ ตรวจสอบเชื้อโรคจากห้องปฏิบัติการทดลองทางวิทยาศาสตร์ ระบุ กรณีเด็กในประเทศกัมพูชาเสียชีวิตด้วยโรคลึกลับ จำนวน 64 ราย นับตั้งแต่เกิดการระบาดตั้งแต่เดือนเมษายนเป็นต้นมา พบว่า โรคดังกล่าวมีความเชื่อมโยงกับ เชื้อ EV –71 ซึ่งเป็นเชื้อไวรัสที่ทำให้เด็กที่ติดเชื้อป่วยด้วยโรคมือเท้า ปาก ทั้งนี้ จากผลตรวจสอบเชื้อโรคดังกล่าว ไม่พบเชื้อไวรัสไข้หวัดนกสายพันธุ์ H 5 N 1 อันเป็นสายพันธุ์ที่ทำให้ผู้ติดเชื้อถึงขั้นเสียชีวิต หากได้รับการรักษาพยาบาล ไม่ทันการ รวมถึงไม่พบเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์อื่นๆ ด้วย (กรุงเทพธุรกิจ, สยามรัฐ)

นาย ศานิตย์ นาคสุขศรี ผู้ว่าราชการจังหวัดสระแก้ว กล่าวว่า จังหวัดสระแก้วได้รับรายงานว่า ในกัมพูชาเกิดโรคระบาดชนิดหนึ่งยังไม่ทราบว่าเป็นโรคอะไร ซึ่งได้ติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด โดยโรคดังกล่าวเกิดขึ้นทางตอนใต้ของกัมพูชา และส่วนใหญ่เป็นเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 10 ปี (กรุงเทพธุรกิจ )

ปัญหาอุปสรรค/ผลกระทบ

นพ. พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ อธิบดีกรมควบคุมโรค สธ. กล่าวว่า โรคดังกล่าวส่วนใหญ่ พบในเด็กอายุน้อยกว่า 5 ปี ผู้ติดเชื้อมักไม่แสดงอาการป่วย แต่จะปรากฏอาการดังกล่าวอยู่ 3–5 วัน โดยในบางราย อาจไม่พบตุ่มพองแต่อย่างใด บางรายจะมีอาการรุนแรง ขึ้นอยู่กับชนิดของไวรัสที่มีการติดเชื้อ เช่น การติดเชื้อจาก EV– 7 1 อาจมีอาการทางสมองร่วมด้วย โดยเป็นเยื่อหุ้มสมองอักเสบแบบไม่ติดเชื้อที่ไม่รุนแรง ซึ่งเชื้อไวรัส จะเข้าสู่ร่างกายทางปากโดยตรง เช่น ช้อน แก้วน้ำ ของเล่นที่ปนเปื้อนน้ำมูก น้ำลาย น้ำจากตุ่มพอง แผลในปาก หรืออุจจาระของผู้ป่วยที่มีเชื้อไวรัสอยู่ ทั้งนี้ เชื้ออาจอยู่ในอุจจาระของผู้ป่วยได้นานเป็นเดือน ทำให้ผู้ป่วยสามารถ แพร่กระจายเชื้อได้ (ข่าวสด, สยามรัฐ, ไทยรัฐ, โพสต์ทูเดย์)

นาย นิมา แอสการี ผู้เชี่ยวชาญด้านสาธารณสุขประจำ WHO กัมพูชา กล่าวว่า เชื้อ EV– 71 พบบ่อยในภูมิภาคเอเชีย แต่ไม่เคยพบในประเทศกัมพูชา อย่างไรก็ตาม การค้นพบเชื้อ EV– 71 ในเด็กที่เสียชีวิต เป็นก้าวแรกที่สำคัญในการหาทางป้องกัน แต่ต้องทำการทดสอบมากกว่านี้ เพื่อตรวจสอบให้แน่ใจ ทั้งนี้ เด็กที่ป่วย ด้วยโรคดังกล่าวจะมีอาการไข้สูง ตามด้วยระบบหายใจอ่อนแอลงอย่างรวดเร็ว และมีอัตราการเสียชีวิตสูง ในกลุ่มเด็กเล็ก (กรุงเทพธุรกิจ)

ข้อเสนอแนะ

นพ. สุรวิทย์ คนสมบูรณ์ รมช.สธ. กล่าวว่า ได้สั่งการให้กรมควบคุมโรค กรมอนามัย สสจ. รวมทั้งประสาน กทม. เพื่อดูแลมาตรฐานความสะอาดด้านสิ่งแวดล้อมของศูนย์เด็กเล็กและโรงเรียนต่ำกว่าระดับประถมต้นลงมา โดยเฉพาะตามแนวชายแดน โดยต้องดูแลสถานที่ที่มีเด็กเล็กมารวมตัวกันอย่างแออัด เป็นพิเศษ ทั้งโรงครัว ภาชนะใส่น้ำและอาหาร ห้องน้ำ ห้องสุขา เครื่องเล่นของเด็กทุกวัน สำหรับมาตรการป้องกันและการรับมือจำเป็นต้องเฝ้าระวังการรับประทานอาหารและการล้างมือให้สะอาด ถูกสุขลักษณะ (ข่าวสด, สยามรัฐ, ไทยรัฐ, โพสต์ทูเดย์)

นพ. พรเทพ ศิริวนารังสรรค์ อธิบดีกรมควบคุมโรค สธ. กล่าวว่า หากผู้ปกครองพบบุตรหลาน เป็นโรคมือ เท้า ปาก แล้วมีอาการไข้สูง เซื่องซึม ควรรีบนำส่งโรงพยาบาล อย่าปล่อยให้เด็กมีอาการจนชัก เนื่องจากเป็นการแสดงว่าเชื้อเข้าสู่สมอง ซึ่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต นอกจากนี้ พ่อแม่ผู้ปกครองต้องช่วยดูแลลูกของตนเอง หากพบมือเท้าลูกมีตุ่มใสไม่ควรให้ลูกไปโรงเรียน เพื่อจะได้ไม่แพร่กระจายเชื้อสู่คนอื่น ส่วนที่โรงเรียน ต้องตรวจคัดกรองดูความผิดปกติของเด็กทุกวันก่อนเข้าเรียน หากพบในห้องเรียนเดียวกันมีเด็กป่วยด้วยโรค มือ เท้า ปาก เกิน 2 คน ต้องปิดห้องเรียนนั้นแล้วทำความสะอาด หากพบผู้ป่วยในระดับชั้นเรียนเดียวกันเกิน 3 คน ต้องปิดการเรียนการสอนทั้งระดับชั้น และหากพบผู้ป่วยกระจายในระดับชั้นเรียนต่างๆ เกิน 5 คน จะต้องปิดโรงเรียน ขณะเดียวกันในโรงเรียนจะต้องสอนให้เด็กล้างมืออย่างถูกวิธี เพราะเชื้อของโรคจะอยู่ในอุจจาระของเด็ก หากไม่ ทำความสะอาดอาจได้รับเชื้อเข้าสู่ร่างกาย เมื่อเด็กหยิบจับอาหารเข้าปาก (ข่าวสด, สยามรัฐ, ไทยรัฐ, โพสต์ทูเดย์)

นาย บีท ริชเนอร์ กุมารแพทย์และผู้ก่อตั้งโรงพยาบาลเด็กกันธาโบภา กัมพูชา กล่าวว่า จากการตรวจสอบพบผู้ป่วย 15 คน จากจำนวน 24 คน ติดเชื้อไวรัส EV– 71 จึงต้องมีการวินิจฉัยต่อไปว่าอะไร เป็นสาเหตุของโรคแทรกซ้อน รวมถึงดูว่าสารพิษเข้ามามีส่วนเกี่ยวข้องหรือไม่ (กรุงเทพธุรกิจ, สยามรัฐ)

นาย มัม บุญเฮง รัฐมนตรีสาธารณสุขกัมพูชา กล่าวว่า อยู่ระหว่างตรวจสอบเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง รวมถึงนำข้อมูลจากห้องทดลองและข้อมูลการระบาดของโรคมาเทียบเคียงกัน คาดจะได้ข้อสรุปในเร็วๆ นี้ ทั้งนี้ โรคมือ เท้า ปาก เป็นโรคที่สามารถติดต่อผ่านการสัมผัสโดยตรงกับของเหลวจากร่างกาย หรืออุจจาระของผู้ติดเชื้อ วิธีป้องกันโรคนี้ที่ดีที่สุดคือ การรักษาความสะอาด (กรุงเทพธุรกิจ, สยามรัฐ)

นาย ศานิตย์ นาคสุขศรี ผู้ว่าราชการจังหวัดสระแก้ว กล่าวว่า โรคดังกล่าวมีอาการ 3 ลักษณะ คือ มีไข้สูง สมองอักเสบ และระบบทางเดินหายใจ ซึ่งจากการตรวจสอบไปยังจังหวัดบันเตียเมียนเจยและจังหวัดพระตะบองของกัมพูชา ซึ่งมีชายแดนติดกับจังหวัดสระแก้ว ยังไม่พบโรคดังกล่าวระบาดเข้ามา แต่เพื่อความไม่ประมาทจังหวัดสระแก้วได้สั่งการให้ด่านตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดสระแก้ว ด่านศุลกากรอรัญประเทศ กองร้อยทหารพรานบ้านคลองลึก และด่านควบคุมโรคติดต่อระหว่างประเทศ อ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว เฝ้าระวังโรคและติดตามความเคลื่อนไหวตลอดเวลา โดยให้เฝ้าระวังผู้ที่มีลักษณะอาการทั้ง 3 อาการ ที่เดินทาง จากฝั่งกัมพูชาเข้ามาในไทย หากตรวจพบให้รีบแจ้งประสานโรงพยาบาลที่ใกล้ที่สุดทันที นอกจากนี้ ยังได้สั่งการให้โรงเรียนทุกโรงเรียนในพื้นที่ใกล้แนวชายแดนในพื้นที่ จ.สระแก้ว เฝ้าระวังและตรวจสอบเด็กนักเรียน หากพบเด็กป่วยให้รีบแจ้งสาธารณสุขในพื้นที่ทันที (กรุงเทพธุรกิจ )

โรคมือ เท้า ปาก เป็นโรคที่สามารถรักษาได้ แพทย์จะให้ยารักษาตามอาการ เช่น ยาลดไข้ ยาแก้ปวด ควรเช็ดตัวเพื่อให้ไข้ลดเป็นระยะ และให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารอ่อนๆ รสไม่จัด ดื่มน้ำและน้ำผลไม้ และนอนพักผ่อนมากๆ หากเป็นเด็กอ่อนอาจต้องป้อนนมให้แทนการดูดจากขวดตามปกติ โรคมักไม่รุนแรงและไม่มีอาการแทรกซ้อน แต่เชื้อไวรัสบางชนิดอาจทำให้มีอาการรุนแรงได้ จึงควรสังเกตอาการของเด็กอย่างใกล้ชิด ที่สำคัญคือ การตัดวงจรการเกิดโรคไม่ให้เกิดการแพร่ระบาดของเชื้อไปยังเด็กคนอื่นในวงกว้างขึ้น เมื่อพบเด็กป่วยจึงต้องแยกเด็กออกจากเด็กคนอื่นๆ หรือให้เด็กพักอยู่บ้านไม่ไปโรงเรียน และทำความสะอาดสิ่งของเครื่องใช้ ที่เด็กต้องสัมผัสร่วมกันอยู่เสมอ หัวใจสำคัญอีกประการคือ สอนสุขลักษณะให้เด็ก ให้เด็กล้างมือได้อย่างถูกต้อง จะช่วยระงับยับยั้งโรคได้( www.matichon.co.th )

--------- ธนัตถ์ชวนันทน์ -------วิเคราะห์สถานการณ์ข่าว

แหล่งที่มาข้อมูล: http://www.prbangkok.com/วิเคราะห์ข่าว/24337-การเฝ้าระวังการแพร่ระบาดของโรคมือ-เท้า-ปาก